رشد زبان کودک
انسان دو توانش مهم دارد : یکی حس اخلاقی و دیگری زبان توانایی
برقراری ارتباط با بکار گیری جمله و کلمه .
زبان از بخشهای مهم میراث زیست شناختی انسان است . در فاصله کوتاه
بین 5/2 تا 3 سالگی
کودکان از مرحله ادای کلمه به گفتن جملات درست پیشرفت می کنند . کودکان به
کمک زبان نیازها ، حالات درونی و نگرش هایشان را به دیگران تفهیم می کنند .
در یک سالگی برخی از کودکان به هنگام گرسنگی ، کلمات ساده ای مثل شیر یا
آب را بیان می کنند .
زبان به انسان کمک می کند اشیا را در مقوله های نمادی و زبان
شناختی رده بندی کند . زبان، انسان را قادر می سازد تا امور مختلفی را که
خصوصیات مشترکی دارند، طبقه بندی کند مثل کلمه پرخاشگری که اعمال مختلفی
دارد .
تولید واج در کودک :
در حدود سه ماهگی کودکان به هنگام بازی صداهای مصوت گونه از خود
درمی آورند . این صداها اولین واج هایی است که کودک تولید می کند . در حدود
5 یا 6 ماهگی همه ی
کودکان بطور ناگهانی شروع به غان و غون کردن می کنند و فراوانی میزان غان و
غون کودک فقط میزان هیجان زدگی کودک و علاقه ی او را به ابراز هیجان به
شکل صدا درآوردن را نشان می دهد .
صداهای معنی دار :
در حدود یک سالگی غالب کودکان اولین صداهای معنی دار را تولید می
کنند . اولین کلمات کودکان معمولا نام افرادی است که کودک بیشتر با آنان
سروکار دارد و از اشیا نام آنهایی را یاد می گیرد که یا تغییر می کنند یا
بیشتر با آنها بازی می کند . کودک نام حیوانات و اشیاء متحرک را زودتر از
نام گیاهان و اشیای ثابت یاد می گیرد . نام غذا ، پوشاک و اسباب بازی هایی
را که جابجا کردنش برایش آسان است بیشتر یاد می گیرد مثل : توپ ؛ آب ؛ پوف .
ولی اشیائی را که نمی توانند در آن دیرتر یاد می گیرند مثل : میز ؛ دیوار ؛
پنجره . از یک کلمه ای که کودک 2 ساله بیان
می کند معمولا نمی توانیم بفهمیم چه می گوید مگر آنکه بدانیم در چه زمینه
ای حرف می زند ( توجه به بافت و محیط ) .
کودکان بیش از کلماتی که بیان می کنند ، می دانند . روانشناسان می
گویند توانایی گیرند گی زبان کودکان معمولا بیش از توان تولیدی آنهاست .
کودکان از یک تا سه سالگی حدوداً پنج برابر کلماتی را که بیان می کنند می
دانند ؛ اما در شش سالگی معمولا 13 هزار کلمه
می دانند .
بیش گستری و کم گستری :
معنایی که کودکان به کلمات نسبت می دهند غالبا با معنایی که
بزرگسالان به کلمات نسبت می دهند تفاوت دارد . آنان برخی از کلمات را بیش
گستری می کنند ؛ سگ ممکن است به گربه و گاو و یا هر حیوان چهار پای دیگر هم
اطلاق شود . بیش گستری کودکان معمولا براساس شباهت های ادراکی در شکل ،
اندازه ، صدا یا جنس و حرکت است اما کودک برخی از کلمات را کم گستری می کند
یعنی به معنای محدود تری به کار می برد مثلا یک کودک نه ماهه کلمه ی ماشین
را فقط برای ماشین هایی که در خیابان حرکت می کنند به کار می برد نه به
عکس ماشین یا ماشینهای پارک شده در خیابان .
بیش گستری در تولید گفتار بیشتر معمول است تا در درک مفهوم . بیش
گستری مدت محدودی دارد و وقتی کلمه جدید را یاد می گیرد از بین می رود مثلا
وقتی کودک نام گاو را یاد گرفت آنرا از سگ تمییز می دهد
اولین جملات :
همچنان که کودک به اواسط دو سالگی نزدیک می شود وقتی واژگان
گفتاری آنان به پنج کلمه رسید دو کلمه را کنار هم گذارده و اولین جمله را
آغاز می کند ؛ مثل آب بده . جملات دو کلمه ای کودک فقط اسم و فعل دارد .
جملات پیچیده :
وقتی که کودک شروع به کاربرد جملات ساده چهار کلمه ای کرد و
توانست بر علائم صرفی مثل جمع و علائم ملکی تسلط یابد به خودی خود جملات
پیچیده در گفتارش دیده می شود کلمه ی ربط (( و ))
به طور کلی اولین کلمه ربطی است که کودک در سال سوم یاد می گیرد و به کار
می برد .
تاثیرات محیطی در زبان :
کودک زبان را در پایگاههای اجتماعی مختلف می آموزد . بسیاری از
نظریه پردازان فرض را بر این دارند که مادر است که به میزان زیادی محیط
زبانی اولیه کودک را شکل می دهد . مادران به هنگام حرف زدن با کودک خود
زبان متفاوتی به کار می برند که به آن گفتار مادرانه گفته می شود . جملات
بکار برده شده توسط مادر معمولا کوتاه و از لحاظ دستوری درست است . این نوع
گفتار رشد اولیه ی زبان را تسهیل می کند .
تفاوت های
زبانی در طبقات اجتماعی مختلف :
کودکان خانواده های طبقه ی متوسط به طور کلی در تمام اندازه گیری
های استاندارد و توانش های زبانی از کودکان طبقه ی پایین نمره ی بیشتری می
آورند ؛ شاید یکی از دلایل این امر این است که : مادرانی که متعلق به
طبقات اجتماعی متفاوتی هستند به نحو متفاوتی با فرزندان خود حرف می زنند .
منبع :
رشد و شخصیت کودک : پاول هنری ماسن ؛ ترجمه ی مهشید
یاسایی
تهیه کننده :
مریم زبردست
تبلیغات